Một học sinh có thể là người có hành vi doạ, là nạn nhân của doạ hoặc cả hai. nạt học sinh là một dạng của bạo lực học đường, có thể gây ra tổn thương về mặt thể chất, tinh thần và xã hội, thậm chí là tử vong, và đã trở nên một vấn đề y tế công cộng được quan hoài trên toàn cầu cũng như ở Việt Nam.
Trên thế giới, mỗi năm có 6 triệu trai trẻ và 4 triệu trẻ gái có liên can trực tiếp đến bạo lực học đường, trên 3,2 triệu học sinh là nạn nhân của ăn hiếp mỗi năm. Tại Hoa Kỳ, có khoảng 28% học trò từ 12 - 18 tuổi bị doạ tại trường, trong đó 18% học trò bị xúc phạm, thuộc làu, 18% là nạn nhân của những tin đồn, 5% bị đe dọa và 3% học trò bị bắt làm những điều mà họ không muốn.
Một số nước có khuynh hướng giảm về tỉ lệ bị nạt và có hành vi đe người khác như Đan Mạch, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Anh và Nauy. Bên cạnh đó, một số nước như Pháp, Bỉ, Hà Lan có tỉ lệ bị doạ vẫn gia tăng ở cả hai giới. Theo thưa của tổ chức Plan International (PI), khảo sát trên 5 nhà nước châu Á cho thấy học trò 12 đến 17 tuổi bị nạt trong 6 tháng qua nghiêng ngả trong khoảng 28% đến 75% với các hình thức doạ thể chất, đe ý thức và lạm dụng tình dục, trong đó, tỉ lệ bị ăn hiếp ở Việt Nam là 71%.
Ảnh minh họa
Tại Việt Nam, trong thời gian gần đây học trò bị doạ như hăm dọa, đánh đập được san sẻ phổ biến trên các trang mạng xã hội. Hành vi đe trong độ tuổi đi học liên can đến các vấn đề như thành tích học tập kém, hút thuốc lá và xu hướng lạm dụng rượu tăng, khả năng kiểm soát cảm xúc kém, có nguy cơ tự tận tiềm ẩn.
Có mối hệ trọng giữa học sinh bị doạ với các yếu tố:
- Đặc điểm cá nhân chủ nghĩa: hạnh kiểm, học lực, giới tính và khối lớp của học trò
- Gia đình: nghề nghiệp, học thức, tình trạng hôn nhân của ba má, kinh tế gia đình, học trò sống chung với ai, mức độ quan hoài của gia đình, chừng độ học trò chứng kiến bạo hành gia đình và mức độ bị người nhà la mắng, đánh đập.
- Môi trường sống: mức độ đánh nhau, cãi nhau tại nơi sinh sống và tối. < sáng dạ từng lớp.
- Nhà trường: mối quan hệ với nghiêm phụ, học trò sống cô lập và chứng kiến đe tại trường học.
Theo một nghiên cứu trên 248 học sinh trung học cơ sở tại tỉnh Phú Yên, tỉ lệ học sinh bị nạt là 37,9%. Những nguyên tố can hệ đến bị bắt nạt ở học trò là học lực, hạnh kiểm, khối lớp, kinh tế gia đình, tình trạng đánh nhau/cãi nhau và xảy ra các lợt tầng lớp tại khu vực sống, có chứng kiến bắt nạt trong trường học và mối quan hệ không tốt với thầy cô. Trong đó 3 yếu tố gồm học lực, kinh tế gia đình và tình trạng đánh nhau hoặc cãi nhau tại khu vực sống cần được chú trọng.
Trong nghiên cứu trên, phần đông học trò nhận được sự quan hoài từ gia đình, trong đó 64,5% cho là rất quan tâm và 31,1% là quan hoài, có 0,8% cho rằng không được gia đình quan tâm. Trong 12 tháng qua, phần đông học sinh không chứng kiến bạo lực gia đình (60,1%), nhưng có tới 51,6% học trò đáp đã bị người nhà la mắng đánh đập, trong đó 6,8% học sinh bị la mắng, đánh đập với mức độ thẳng tắp. Hơn 50% học trò sống trong khu vực có xảy ra đánh nhau hoặc cãi nhau, với mức độ thỉnh thoảng là 43,1% và ngay là 8,9%. Một phần nhỏ học sinh sống trong khu vực có các tệ lậu tầng lớp như cờ bạc, trộm cắp, cướp giật…
Một điều đặc biệt, những học sinh từ khối lớp 7 đến khối lớp 9 trong nghiên cứu này có tỉ lệ bị nạt cao hơn so với học sinh lớp 6.học sinh có học lực từ khá trở xuống có tỉ lệ bị bắt nạt cao hơn so với học trò có học lực giỏi.học sinh có hạnh kiểm từ khá trở xuống có tỉ lệ bị nạt cao hơn so với học sinh có hạnh kiểm tốt. Theo định nghĩa, thuộc lòng được thực hành một cách thân thiện, vui vẻ không được xem là đe, có thể học sinh đang trong độ tuổi có sự biến chuyển về mặt tâm lý, những học trò ở khối lớp lớn hơn dễ nhạy cảm hơn với sự thục của bạn bè và cho rằng đó là hành vi doạ đối với mình.
Những học sinh có học lực kém thường bị bạn bè trêu gây khó chịu hoặc ít được chú ý gây cảm giác bị xa lánh, đó được xem là những hình thức đe. Tâm lý chung của các bậc phụ huynh là không muốn cho con em mình chơi với những trẻ sống ở môi trường sống phức tạp, có nhẽ bởi vậy mà những học sinh sống ở nơi thẳng tính xảy ra đánh nhau/cãi nhau thường bị ăn hiếp hơn. Bên cạnh đó, với những học trò có điều kiện kinh tế gia đình khá giả, thứ nhất, có thể cách ứng xử của các em chưa hạp; thứ hai, các em thường mang những đồ vật có giá trị đến lớp, vô hình chung những điều đó đã khiến các em trở thành nạn nhân của bắt nạt trong trường.
dù rằng mối liên hệ giữa học trò bị bắt nạt với các nhân tố khác về đặc điểm nhà trường là chưa rõ ràng, song vẫn cần sự quan hoài nhiều hơn từ phía nhà trường.Việc học trò nhận định rằng thân phụ đối không công bằng có thể nảy sự ganh tị, dẫn đến những xử sự không hợp giữa các học trò với nhau.Bên cạnh đó, tác động từ phương pháp giáo dục có thể có ảnh hưởng hăng hái hoặc tiêu cực đến nhận thức của học trò, bởi vậy việc chọn lọc hình thức xử phạt một cách hợp lý và khoa học là quan trọng.
CN Y tế Công cộng LÊ HUỲNH NHƯ
0 nhận xét:
Đăng nhận xét