Nở rộ các lớp dạy kỹ năng sống cho trẻ: Cần thiết nhưng phải an toàn

Tuy nhiên, từ trước tới nay, việc giảng dạy kỹ năng sống cho con trẻ chưa được quan hoài đúng mức và chương trình đào tạo cũng như người giảng dạy chưa được chuẩn hóa, đã khiến nhiều vụ việc đáng tiếc xảy ra...

Đừng quá kỳ vọng

Hiện tại, việc dạy kỹ năng sống cho trẻ là cần thiết để ứng phó trong những tình huống xảy ra thông thường, trong khi thời lượng giảng dạy môn học này trong hệ thống trường công lập giờ còn tương đối ít nếu không muốn nói là còn quá thiếu. Nhiều trọng tâm dạy kỹ năng sống đã ra đời. Các trung tâm này thu hút khá đông phụ huynh học trò tại các thị thành lớn, nhất là vào các dịp nghỉ hè.

Thực chất, nhiều lớp kỹ năng sống đã được tổ chức thành những chương trình thường niên với những tên gọi khá quen thuộc và lôi cuốn rất đông học trò tham dự như “Học kỳ quân đội”, “Học kỳ công an”; các khóa tu tập mùa hè; các khóa học “làm người có ích”; trại hè trong nước, trại hè quốc tế... Nhiều cơ sở giáo dục ngoài công lập bậc mầm non, tiểu học cũng lồng ghép trong chương trình giảng dạy chính khóa nhiều nội dung về kỹ năng sống để vấn học sinh.

Theo các chuyên gia giảng dạy thì kỹ năng sống là hành vi mà mỗi người cần dùng mọi lúc, mọi nơi, suốt đời, không chỉ cho bản thân mà cho cả người khác. Kỹ năng sống bao gồm rất nhiều lĩnh vực chứ không đơn thuần chỉ là ứng xử, mà còn gồm kỹ năng sống tự lập, thuyết trình, giao tiếp, tư duy học tập hiệu quả, ứng phó sự cố...

Khi chọn các khóa học kỹ năng sống cho trẻ nít, cha mẹ nên tìm hiểu kỹ chương trình học cụ thể bao gồm những nội dung gì, trẻ được trải nghiệm các hoạt động như thế nào... vì có rất nhiều nơi tổ chức khóa học kỹ năng sống, với nhiều nội dung khác nhau. Và đặc biệt, kỹ năng sống là môn học thay đổi từ nhận thức cho đến hành vi, cảm xúc nên cần cả một tiến trình lâu dài, phụ huynh cũng không nên đặt quá nhiều kỳ vọng sau một khóa học, trẻ sẽ thay đổi thành người khác hẳn.

Dạy kỹ năng sống cho trẻ, đầu tiên phải bảo đảm sự an toàn cả thể chất và ý thức.

Cần “kỹ năng sống” cho cả người dạy

Bắt đầu từ năm 2017, Bộ GD&ĐT quy định các trọng điểm dạy kỹ năng sống phải được sự thẩm định chương trình của các viện nghiên cứu. Với một chương trình phải được giám định qua 7 chuyên gia. Bên cạnh đó, các ba măng non và tiểu học muốn dạy kỹ năng sống phải có chứng chỉ dạy kỹ năng sống.

Còn việc giáo dục kỹ năng cho học sinh được thực hiện theo Công văn số 463 của Bộ GD&ĐT về chỉ dẫn khai triển thực hiện giáo dục kỹ năng sống tại các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục bộc trực. Theo đó, Bộ GD&ĐT không xác định thời kì giáo dục kỹ năng sống ở các cấp học là bao lăm mà để các trường tự xác định. Về nội dung học cũng không được chuẩn hóa, bởi công văn này chỉ nêu những định hướng chung chung, chưa quy định về sách giáo khoa chuẩn dùng để giảng dạy.

Theo đánh giá của BS. Nguyễn Trọng An - nguyên Phó Cục trưởng Cục Bảo vệ và Chăm sóc con trẻ, Bộ LĐTB&XH, vì chỉ quy định chung chung đã dẫn tới hiện tượng các trường liên kết với các cơ sở giáo dục kỹ năng sống bên ngoài để tổ chức giáo dục cho học trò ngoài chương trình học. Hơn nữa, kỹ năng sống nếu không được dạy theo phương pháp, chương trình chuẩn, sự truyền đạt của kiền còn hạn chế thì thành “lợi bất cập hại”. Khi đó, học trò chẳng những không thu nhận được kiến thức mà còn có thể gây ra những tổn thương cả về thể chất và ý thức cho trẻ.

TS. Hoàng Trung Học, chuyên gia Tâm lý học dài, Trưởng khoa Giáo dục, Học viện Quản lý Giáo dục cho rằng, quá trình tổ chức cho trẻ trải nghiệm kỹ năng sống phải tuân thủ theo những nguyên tắc nhất mực. Đặc biệt là về thể chất, trẻ phải tuyệt đối được bảo vệ khỏi những tổn thương thực thể, tránh nguy cơ bị tai nạn thương tích. Về bình diện ý thức, trẻ phải được trọng, an toàn trong bầu không khí thân thiện khi học tập.

Ngoài ra, việc giảng dạy kỹ năng sống bây chừ hầu hết đều nặng về lý thuyết và không theo một quy chuẩn nào. Các chuyên gia đều thống nhất ý kiến rằng, kỹ năng sống nếu chỉ dạy lý thuyết thì không đạt hiệu quả như mong muốn vì kỹ năng chỉ được xử lý tốt nhất khi học trò tiếp cận, cụng trong cuộc sống.

Dương Hoàng

Lần đầu tiên trong lịch sử y khoa: Bác sĩ để bệnh nhân trong trạng thái "giả chết" để cứu sống họ sau khi gặp vết thương chí mạng

Mục đích của việc này là để kéo dài sự sống cho bệnh nhân, sau khi người này gặp phải một vết thương chí mạng. Tạm dừng sinh vật học sẽ cho phép các bác sĩ có đủ thời gian để cứu sống bệnh nhân của mình. Họ sẽ có khoảng 2 tiếng đồng hồ, thay vì chỉ vài phút nếu cấp cứu bệnh nhân trong dạng thông thường.

Samuel Tisherman, tại Đại học y học Maryland, nói với New Scienceist rằng nhóm các thầy thuốc của ông đã đặt ít ra một bệnh nhân của mình vào tình trạng "ngất" (suspended animation) hay còn gọi là "tạm dừng sinh vật học" như là một phần của thí nghiệm nhằm mục đích khắc phục chấn thương nghiêm trọng của bệnh nhân này.

Kỹ thuật này, được gọi chính thức là "cấp cứu và hồi sức" (EPR), đang được thực hành trên những người đến trọng điểm Y tế Đại học Maryland ở Baltimore với một chấn thương cấp tính (như bị súng bắn hoặc vết thương do đâm - và đã bị ngừng tim). Trái tim của họ có thể sẽ ngừng đập và họ sẽ mất hơn một nửa máu trong thân thể. Chỉ có vài phút để giải phẫu, cơ hội sống sót của họ ít hơn 5% so với khả năng sống sót thông thường.

Với phương pháp đưa một người vào trạng thái "xỉu", cơ thể bệnh nhân sẽ được làm lạnh nhanh xuống khoảng 10-15 độ C bằng cách thay thế toàn bộ máu của họ bằng nước muối lạnh băng. Hoạt động não của bệnh nhân gần như dừng hẳn. Sau đó, não bị ngắt kết nối với hệ thống làm mát và thân. Nếu chưa được coi là đã chết - được chuyển đến phòng phẫu thuật.

• Bệnh nhân bị sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng suýt chết, bác sĩ phải lọc máu liên tục trong 23 giờ để cứu sống

Các thầy thuốc sẽ có 2 giờ để khắc phục vết thương của người bệnh. Sau đó họ được truyền máu, làm ấm thân và trái tim đập trở lại.

Ở nhiệt độ cơ thể thường nhật - khoảng 37 độ C, các tế bào của chúng ta cần một nguồn cung cấp oxy liên tiếp để tạo ra năng lượng. Khi tim ngừng đập, máu không còn mang oxy đến các tế bào. Không có oxy, não của chúng ta chỉ có thể tồn tại trong khoảng 5 phút sau đó sẽ không thể hoạt động. Tuy nhiên, việc hạ thấp nhiệt độ của thân thể và não sẽ làm chậm hoặc dừng quơ các phản ứng hóa học trong các tế bào của thân thể, do đó cần ít oxy hơn và vẫn có thể duy trì sự sống.

Kế hoạch thể nghiệm của Tisherman là sẽ tiến hành trên 10 bệnh nhân khác và ông hy vọng có thể ban bố tuốt kết quả của thí điểm này vào cuối năm 2020.

Cuộc thí nghiệm đã được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) chấp thuận. FDA đã cho phép nhóm của Tisherman thực hiện mà không cần sự đồng ý của bệnh nhân nếu thương tích của người dự có thể dẫn đến tử vong và không có cách điều trị nào khác. Kèm theo đó là một trang web cho phép mọi người có thể điền tên mình vào đó trong trường hợp họ chối từ trước phương pháp này, không cho phép các bác sĩ thực hành EPR trên cơ thể mình trong mọi cảnh huống.

Sự quan tâm của Tisherman đối với nghiên cứu "giả chết" này bắt nguồn từ trường hợp một thanh niên bị đâm vào tim khi đang thay giày bowling. "Anh ta là một thanh niên khỏe mạnh chỉ vài phút trước, sau đó bỗng anh ta chết. Chúng tôi đã có thể cứu anh ấy nếu có đủ thời gian" , ông nói. Chính điều này khiến ông bắt đầu nghiên cứu những cách thức làm mát có thể, cho phép các thầy thuốc phẫu thuật có thêm thời gian để thực hiện công việc của họ.

Các nghiên cứu trên động vật cho thấy những con lợn bị chấn thương cấp tính có thể được làm mát trong 3 giờ. Trong thời gian đó, thầy thuốc có thể khâu vết thương và hồi sức cho nó. "Chúng tôi cảm thấy đã đến lúc cần vận dụng phương pháp này cho bệnh nhân của mình. Và hiện giờ chúng tôi đang làm điều đó. Chúng tôi phải học hỏi rất nhiều từ các thể nghiệm. Cho đến khi chúng tôi có thể chứng minh rằng phương pháp này hoạt động trên người, chúng tôi có thể nhân rộng nó để giúp cứu sống quờ quạng những bệnh nhân trước nay được cho là chẳng thể cứu nổi" , ông Tisherman nói.

Trên thực tại, khoảng thời gian "giả chết" cho một người trong bao lâu còn chưa rõ ràng. Khi các tế bào của một người ấm lên, họ có thể gặp phải chấn thương trong quá trình tái tưới máu, trong đó một loạt các phản ứng hóa học làm hỏng tế bào. thời kì không có oxy càng kéo dàu thì càng có nhiều hiểm nguy xảy ra với người bệnh.

Tuy nhiên, ông Tisherman có thể cung cấp cho người bệnh một loại thuốc để giúp giảm thiểu những tổn thương này và kéo dài thời gian "giả chết", Mặc dù vậy, ông dấn mình và cả nhóm "vẫn chưa xác định được cả thảy các nguyên cớ gây thương tổn trong quá trình tái tưới máu".

Tisherman biểu thị sự tiến bộ của nhóm tại một hội nghị chuyên đề tại Viện hàn lâm Khoa học New York.

Ariane Lewis, giám đốc bộ phận coi ngó thần kinh tại NYU Langone Health, cho biết rằng: Đây là công việc quan yếu, nhưng đó mới chỉ là bước trước tiên và cần phải xem liệu nó hoạt động ra sao thì sau đó mới có thể bắt đầu nghĩ suy về cách thức và nơi vận dụng.

Nguồn: Newscientist

Ðể da không “khổ” mùa hanh khô

Trên da chúng ta cũng có những yếu tố làm ẩm tự nhiên, có thể là các chất béo hoặc các chất có chứa nitơ hoặc các thành phần điện giải.

Tuy nhiên, khi bị một số tác nhân khiến cho các chất giữ ẩm đó sẽ bị phá hủy, lớp sừng của da không còn đảm bảo chức năng của một hàng rào bảo vệ nữa, sự giữ nước trên da bị giảm và da sẽ mất nước. Lúc này cần dùng các chất giữ ẩm .

Không tùy tiện dùng chung

Chất giữ ẩm được dùng tùy theo mục đích dùng, vị trí dùng, mức độ khô da nhiều ít, tuổi tác và các bệnh da đang có...

Những chất giữ ẩm có thể dùng trật một mình hoặc đã được cho kết hợp trong thành phần của các sản phẩm chăm nom da, tóc như kem phấn điểm trang, kem dưỡng, sữa rửa mặt, sữa tắm, son môi, dầu gội...

​Đắp mặt và uống đủ nước giúp giữ ẩm da rất tốt.

Kem giữ ẩm sẽ được bôi trên vùng da sạch, sau khi tắm hoặc lúc có nhu cầu. Không chỉ dùng cho vùng da bệnh mà các vị trí da lành cần giữ ẩm cũng nên được coi sóc.

trẻ con cần được dùng kem giữ ẩm riêng.

Ngoài ra, kem giữ ẩm tốt sẽ là những chất chứa thành phần giống với lipid của da nhằm giúp chỉnh sửa hàng rào bảo vệ da, phải được tiếp nhận tốt qua lớp sừng và lưu giữ được lâu, ít bị tẩy trôi bởi nước, hạn chế các nguy cơ gây dị ứng cho da (dành cho người có làn da nhạy cảm), giảm nguy cơ sinh nhân trứng cá để không gây mụn hoặc làm nặng thêm tình trạng mụn đang có sẵn...

Chính cho nên, không phải ai cũng có thể sử dụng cùng một loại kem dưỡng da với người khác như thói quen nhiều thành viên trong gia đình hay dùng hoặc mượn của bạn bè...

Khi làn da khô, nên bôi các loại kem dưỡng vừa giữ ẩm vừa chống mất nước cho da, nhất là thời tiết hanh khô.

Người có làn da nhờn khi sử dụng kem dưỡng da cũng nên dùng loại ít chất béo dành riêng cho da nhờn.

Tốt nhất, để bảo vệ cho làn da khỏe và đẹp, nên dùng kem giữ ẩm theo tham vấn của thầy thuốc da liễu.

Giữ ẩm da từ tự nhiên

Với rất nhiều loại kem dưỡng ẩm trên thị trường như hiện thời, việc chọn một loại kem hợp là một điều không dễ dàng. Loại kem dưỡng ẩm tốt đó phải có thành phần căn bản là nước và dầu dạng sữa có tác dụng giữ ẩm ngoài da. bởi vậy, nhiều người hiện lại lựa chọn các loại dưỡng da từ tự nhiên như: mật ong, dầu ôliu, nước hoả hồng, dầu dừa… vừa tiện lợi, dễ dùng mà yên tâm.

Để các loại kem giữ ẩm phát huy công dụng chăm sóc vẻ đẹp làn da, hàng ngày, sau khi tắm xong, bạn hãy lấy dầu dừa, dầu oliu, mật ong… thoa lên khắp thân, sau đó massage nhẹ nhàng, lấy kem hoặc các chất dưỡng ẩm xoa đều ra 2 tay rồi thoa trực tiếp lên da, dùng thường xuyên mỗi ngày, cách này không chỉ có tác dụng dưỡng trắng mà còn tạo nên lớp màng bảo vệ da rất hiệu quả.

BS. Nguyễn Minh