Nhiều gia đình có con gái sắp đến tuổi dậy thì thường không để ý hoặc không biết cách trò chuyện, định hướng về vấn đề giới tính cho con như thế nào cho hạp, nhất là các gia đình ở nông thôn, miền núi. Để chuẩn bị những tri thức cho con gái đón nhận tuổi dậy thì, kỳ kinh nguyệt trước hết mà không bối rối là rất cần thiết.
Trên thực tế, người mẹ, người chị trong gia đình là người thầy tốt nhất để chỉ dẫn, cung cấp cho con gái những hiểu biết về sự phát triển thể chất, sinh lý sinh sản cách vệ sinh đàn bà ở lứa tuổi dậy thì. Người mẹ, người chị trong gia đình cần có hiểu biết và chuẩn bị những kiến thức cho các bé gái đến tuổi dậy thì.
Độ tuổi dậy thì của con trẻ gái phụ thuộc vào nhiều nguyên tố, thể chất, tâm sinh lý, điều kiện kinh tế, từng lớp. hiện thời, trẻ nít gái thường bắt đầu dậy thì từ 12, 13 tuổi. Khi đến tuổi dậy thì, thân thể bé gái phát triển, lớp mỡ dưới da dày lên làm cho thân các em trở nên mềm mại, nữ tính, rõ nét các đường cong của thân thể. Bầu vú bắt đầu phát triển, quầng vú dày lên, sẫm lại, núm vú nhô ra, bầu vú lớn dần, tròn trịa dần, có thể vú bên này phát triển nhanh hơn bên vú kia một tẹo, có khi thấy ngứa hoặc đau tức ở vú. Nhiều em gái phải đến tuổi 20 thì vú mới bằng nhau. Đa số các em gái thường rất bối rối khi thấy mình bắt đầu có ngực, lúc này người mẹ phải hướng dẫn giúp con chọn mua loại áo ngực ăn nhập; nên chọn loại áo mỏng, thoải mái, không chật quá, không nên cho con mặc các loại áo có đệm mút, áo nâng ngực; nên khuyên trẻ khi ở nhà, không phải đi học, đi ra ngoài thì nên cởi bỏ áo ngực, bảo đảm cho sự phát triển thiên nhiên.
Cùng với đó là buồng trứng bắt đầu hoạt động, xuất hiện kinh nguyệt. Lông cũng bắt đầu mọc ở vùng kín và hố nách. Lúc này người mẹ cũng phải quan hoài, chỉ dẫn con gái cách chọn băng vệ sinh phù hợp, cách vệ sinh bằng nước sạch, thay băng vệ sinh thẳng tuột để tránh viêm nhiễm, giặt quần lót sạch sẽ, không phơi áo xống lót ở những chỗ ẩm thấp, u tối để không bị nhiễm nấm. Dạy trẻ cách theo dõi chu kỳ kinh nguyệt, theo dõi và nhận biết được các thay đổi có tính chất bệnh lý liên can đến chu kỳ kinh nguyệt.
Vì vậy, đối với gia đình có bé gái ngay từ khi con còn nhỏ, bố mẹ nên bắt đầu giúp trẻ hiểu về sự đổi thay cơ thể theo từng lứa tuổi. Trên thực tiễn nhiều cha mẹ chưa thực thụ quan tâm trong việc giáo dục sức khỏe cho con cái. Đối với bé gái, người mẹ nên nói chuyện với con về kinh nguyệt trước khi bé bước vào tuổi dậy thì. Nếu để đến lúc xảy ra, bé không hiểu rõ những thay đổi trong thân mình thì cảm thấy hoang mang, lo sợ. Bên cạnh đó, cha mẹ có thể nói cho con biết, đến tuổi này ngoài sự đổi thay nhanh chóng về tầm vóc có thể còn có những thay đổi đặc biệt về sinh lý. Khi có con gái ở tuổi dậy thì, người mẹ nên chủ động hướng dẫn con vệ sinh thân, đặc biệt là ở chỗ kín để tránh vi khuẩn phát triển, gây hôi rình, dẫn đến nhiễm khuẩn đường sinh dục và tiết niệu... điều này khôn xiết quan yếu với các bé gái.
Bác sĩ Nguyễn Xuân
