Với các trường hợp này chúng ta cần làm gì để giúp trẻ?
vì sao trẻ lo lắng, bít tất tay khi phải đi học?
Như chúng ta đã biết, trẻ con có rất nhiều lo lắng và xuất hiện ở từng độ tuổi. Ngay từ bé, trẻ thường bám theo kêu khóc khi mẹ rời nhà đi chợ hay đi làm. lo lắng thường gặp ở trẻ con 1 - 3 tuổi, tỷ lệ ngang nhau ở hai giới. Có thể phát khởi ở tuổi trước khi đi học, nhưng nhiều trường hợp bắt đầu ở 10 - 12 tuổi; thể nặng tiêu biểu là không chịu đi học.
Có nhiều nguyên do dẫn đến hiện tượng trên:
Các nguyên tố tâm lý tầng lớp: Trẻ nhỏ chưa trưởng thành và còn lệ thuộc vào mẹ; có nhiều lo sợ xảy ra trong tuổi phát triển như sợ mất mẹ, sợ mất tình yêu của mẹ,... đặc biệt là sợ phải chia ly với mẹ (sợ mất mẹ). con nít chỉ cảm thấy an toàn khi có mặt bố mẹ mình.
Các nguyên tố tính cách: Việc trẻ em không muốn đi học, sợ đi học có thể là do trẻ nhận thức kém không theo kịp các bạn; trẻ khó thích ứng với môi trường mới do có điều kiện ăn ở, chăm nom khác biệt so với môi trường cũ... Một số trẻ thường chu đáo tận tường, muốn làm vui lòng, có xu hướng tuân. Gia đình có khuynh hướng gắn bó coi sóc nhau, trẻ con được chiều chuộng, bố mẹ quá quan tâm.
Việc đổi thay môi trường sống, chuyển trường, chuyển lớp, chuyển chỗ ở đều là các tình huống gây stress với những trẻ này.
nguyên tố di truyền: Các nghiên cứu gia đình cho thấy con trẻ bị lo lắng thường là con của người bị rối loạn lo âu chia ly thời trẻ.
nguyên tố học tập: trẻ con thường tập nhiễm tính cách của cha mẹ. cha mẹ bị lo lắng ám ảnh sợ, con cái sẽ thích nghi với các cảnh ngộ mới với tính cách ám ảnh sợ, đặc biệt là với môi trường học đường.
Nhân tố từ môi trường: Các nguyên tố bất lợi từ môi trường như điều kiện sinh hoạt và học tập nghèo nàn, trình độ nghiệp vụ sự phạm yếu kém, thỉnh thoảng trẻ bị bạn ăn hiếp hay bị cô giáo mắng, đánh, tạo áp lực...
ba má, thân phụ nên gần gụi, khích lệ trẻ, giúp trẻ giảm bớt lo âu khi đi học. (ảnh minh họa)
diễn tả và giải pháp
Một số trẻ stress lo âu khi đổi thay môi trường kèm theo các triệu chứng bệnh về thực thể như buồn nôn, đau dạ dày, đau chỗ này đau chỗ khác, đau đầu, đau bụng, choáng váng, chóng mặt, các triệu chứng này giống như cảm cúm. Ở trẻ lớn hơn và thanh thiếu niên, có thể thấy các triệu chứng điển hình về tim mạch và hô hấp, đau ngực, hồi hộp, chóng mặt, choáng váng, nghẹt thở. Một số trẻ còn kèm theo các biểu lộ của rối loạn giấc ngủ như đòi mẹ hay người có quan hệ gắn bó nằm bên cạnh cho đến khi trẻ ngủ, sợ bóng tối, khó ngủ, ác mộng…
Với những trường hợp này, trước hết, chúng ta cần tĩnh tâm tìm hiểu duyên do khiến con lo âu, sợ đến trường. Khi tìm được nguyên nhân chính xác chúng ta mới có thể tìm được cách khắc phục thích hợp.
bác mẹ nên gần gụi, lắng tai và theo dõi những tâm sự và diễn tả của con cái. Tuyệt đối không tạo áp lực cho trẻ, đồng thời có thể góp ý để tía biết tình trạng của con, từ đó vắt khích lệ con nhiều hơn, giúp con dần làm quen với môi trường mới. Chúng ta cũng có thể nhờ đay nghiến tạo điều kiện để con ngồi gần, chơi cùng các bạn có tính cách vui vẻ, hòa đồng trong lớp để trẻ nhanh chóng tìm được niềm vui kết giao khi đến trường.
Ngoài ra, cha mẹ không nên bộc lộ thái độ quá sốt sắng hay bị chi phối khi trẻ kêu mệt, đau đầu, đau bụng, buồn nôn hoặc có các triệu chứng này. Vì khi đó, trẻ có thể càng cố tình tỏ ra trầm trọng hơn và viện vào cớ đó để nghỉ học, hay không làm những việc chúng không thích. ba má cũng cần xác định rằng, những khó khăn này của trẻ chẳng thể kết thúc ngay nên cần kiên trì để viện trợ con khắc phục.
Điều thiết thực nhất là bố mẹ nên chuẩn bị cho trẻ làm quen với môi trường mới ngay từ khi trẻ còn học ở bậc học dưới hay ở nhà bằng cách rèn cho con biết tuân thủ một số lề luật như ngồi yên, giữ im lặng trong khoảng thời gian cố định, giúp con làm quen dần với các tri thức mới... Khi dạy con, Bố mẹ cần chọn lọc theo ý thích của con và không nên theo kiểu bắt ép nhồi nhét. Hoạt động học tập nên xen kẽ với hoạt động chơi như vẽ, tô màu, xếp hình... ba má có thể dạy trẻ duyệt các hoạt động trong cuộc sống hằng ngày như để trẻ đếm, lấy bát, đũa mỗi bữa cơm, đếm bậc cầu thang, lấy lệ trừ số táo, số kẹo đã ăn...
Tuy nhiên, khi chúng ta đã tìm hiểu tỉ mỉ các căn nguyên và đã kiên trì thực hiện các cách khắc phục mà trẻ vẫn có diễn tả lo lắng, sợ hãi tăng lên hoặc mỏi mệt, sút cân thì việc cần làm là đưa trẻ đến các chuyên gia sức khỏe tâm thần và tâm lý để nhận sự đánh giá tham vấn và viện trợ kịp thời.
ThS Tâm lý Nguyễn Như Phương
Đắp mặt và uống đủ nước giúp giữ ẩm da rất tốt.
