Một học sinh có thể là người có hành vi đe, là nạn nhân của bắt nạt hoặc cả hai. bắt nạt học sinh là một dạng của bạo lực học đường, có thể gây ra tổn thương về mặt thể chất, tinh thần và tầng lớp, thậm chí là tử vong, và đã trở nên một vấn đề y tế công cộng được quan tâm trên toàn cầu cũng như ở Việt Nam.
Trên thế giới, mỗi năm có 6 triệu trai trẻ và 4 triệu trẻ gái có can hệ trực tiếp đến bạo lực học đường, trên 3,2 triệu học trò là nạn nhân của nạt mỗi năm. Tại Hoa Kỳ, có khoảng 28% học sinh từ 12 - 18 tuổi bị ăn hiếp tại trường, trong đó 18% học sinh bị xúc phạm, ghẹo, 18% là nạn nhân của những tin đồn, 5% bị đe dọa và 3% học trò bị bắt làm những điều mà họ không muốn.
Một số nước có khuynh hướng giảm về tỉ lệ bị bắt nạt và có hành vi đe người khác như Đan Mạch, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Anh và Nauy. Bên cạnh đó, một số nước như Pháp, Bỉ, Hà Lan có tỉ lệ bị nạt vẫn gia tăng ở cả hai giới. Theo ít của tổ chức Plan International (PI), khảo sát trên 5 quốc gia châu Á cho thấy học trò 12 đến 17 tuổi bị nạt trong 6 tháng qua ngả nghiêng trong khoảng 28% đến 75% với các hình thức nạt thể chất, ăn hiếp ý thức và lạm dụng dục tình, trong đó, tỉ lệ bị doạ ở Việt Nam là 71%.
Ảnh minh họa
Tại Việt Nam, trong thời gian gần đây học trò bị nạt như hăm dọa, đánh đập được san sớt phổ thông trên các trang mạng từng lớp. Hành vi ăn hiếp trong độ tuổi đi học liên hệ đến các vấn đề như thành tích học tập kém, hút thuốc lá và khuynh hướng lạm dụng rượu tăng, khả năng kiểm soát cảm xúc kém, có nguy cơ tự tử tiềm ẩn.
Có mối liên quan giữa học sinh bị bắt nạt với các yếu tố:
- Đặc điểm cá nhân chủ nghĩa: hạnh kiểm, học lực, giới tính và khối lớp của học sinh
- Gia đình: nghề nghiệp, học thức, tình trạng hôn nhân của bác mẹ, kinh tế gia đình, học trò sống chung với ai, chừng độ quan hoài của gia đình, mức độ học sinh chứng kiến bạo hành gia đình và chừng độ bị người thân la mắng, đánh đập.
- Môi trường sống: chừng độ đánh nhau, cãi nhau tại nơi sinh sống và tệ xã hội.
- Nhà trường: mối quan hệ với nghiêm đường, học trò sống cô lập và chứng kiến đe tại trường học.
Theo một nghiên cứu trên 248 học sinh trung học cơ sở tại tỉnh Phú Yên, tỉ lệ học trò bị doạ là 37,9%. Những nhân tố liên tưởng đến bị nạt ở học trò là học lực, hạnh kiểm, khối lớp, kinh tế gia đình, tình trạng đánh nhau/cãi nhau và xảy ra các tệ lậu tầng lớp tại khu vực sống, có chứng kiến nạt trong dài và mối quan hệ không tốt với thầy cô. Trong đó 3 nguyên tố gồm học lực, kinh tế gia đình và tình trạng đánh nhau hoặc cãi nhau tại khu vực sống cần được chú trọng.
Trong nghiên cứu trên, phần đông học trò nhận được sự quan tâm từ gia đình, trong đó 64,5% cho là rất quan hoài và 31,1% là quan hoài, có 0,8% cho rằng không được gia đình quan hoài. Trong 12 tháng qua, đa số học sinh không chứng kiến bạo lực gia đình (60,1%), nhưng có tới 51,6% học sinh trả lời đã bị người nhà la mắng đánh đập, trong đó 6,8% học trò bị la mắng, đánh đập với chừng độ ngay. Hơn 50% học trò sống trong khu vực có xảy ra đánh nhau hoặc cãi nhau, với mức độ thỉnh thoảng là 43,1% và thẳng tính là 8,9%. Một phần nhỏ học sinh sống trong khu vực có các tồi tệ xã hội như cờ bạc, trộm cắp, cướp giật…
Một điều đặc biệt, những học sinh từ khối lớp 7 đến khối lớp 9 trong nghiên cứu này có tỉ lệ bị nạt cao hơn so với học sinh lớp 6.học trò có học lực từ khá trở xuống có tỉ lệ bị nạt cao hơn so với học sinh có học lực giỏi.học sinh có hạnh kiểm từ khá trở xuống có tỉ lệ bị bắt nạt cao hơn so với học sinh có hạnh kiểm tốt. Theo định nghĩa, xọc được thực hiện một cách thân thiện, vui vẻ không được xem là doạ, có thể học trò đang trong độ tuổi có sự biến chuyển về mặt tâm lý, những học sinh ở khối lớp lớn hơn dễ mẫn cảm hơn với sự trêu của bạn bè và cho rằng đó là hành vi đe đối với mình.
Những học sinh có học lực kém thường bị bạn bè trêu chọc gây khó chịu hoặc ít được để ý gây cảm giác bị xa lánh, đó được xem là những hình thức nạt. Tâm lý chung của các bậc phụ huynh là không muốn cho con em mình chơi với những trẻ sống ở môi trường sống phức tạp, có nhẽ thành ra mà những học trò sống ở nơi ngay xảy ra đánh nhau/cãi nhau thường bị bắt nạt hơn. Bên cạnh đó, với những học trò có điều kiện kinh tế gia đình khá giả, thứ nhất, có thể cách xử sự của các em chưa hiệp; thứ hai, các em thường mang những đồ vật có giá trị đến lớp, vô hình chung những điều đó đã khiến các em trở nên nạn nhân của nạt trong trường học.
dù rằng mối liên quan giữa học sinh bị doạ với các yếu tố khác về đặc điểm nhà trường là chưa rõ ràng, song vẫn cần sự quan tâm nhiều hơn từ phía nhà trường.Việc học sinh nhận định rằng đay đối không công bằng có thể nảy sinh sự ganh tị, dẫn đến những xử sự không ăn nhập giữa các học trò với nhau.Bên cạnh đó, tác động từ phương pháp giáo dục có thể có ảnh hưởng tích cực hoặc tiêu cực đến nhận thức của học trò, vì thế việc chọn lọc hình thức xử phạt một cách hợp lý và khoa học là quan yếu.
CN Y tế Công cộng LÊ HUỲNH NHƯ
0 nhận xét:
Đăng nhận xét